• Egbert Lachaert

    Federaal volksvertegenwoordiger

    OCMW-voorzitter en Schepen van Sociale Zaken,
    Juridische Zaken en ICT in Merelbeke

›› Home ›› Nieuws

Q&A: De nieuwe Kraakwet

15 november 2017

Op 16 november 2017 treedt de nieuwe Kraakwet in werking. We vatten hier samen wat je rechten zijn als slachtoffer van een kraak. Er is immers de afgelopen weken en maanden heel veel mist gespuid over de inhoud van de wet. 

1. Het pand, waar ik in woon, wordt gekraakt. Wat moet ik doen?

Je kan vaststellen dat het pand door krakers wordt bezet en/of bewoond? Dan is dit voldoende voor de politie om op te treden en de krakers te verwijderen. Art. 439 van het Strafwetboek is met de nieuwe Kraakwet verstrengd waardoor een betrapping op heterdaad, of bijvoorbeeld het vaststellen van zichtbaar geforceerde sloten, niet meer nodig is om op te treden. Bel zo snel als mogelijk de politie, zij zullen de krakers uit het pand verwijderen.

2. Valt een tweede verblijf of studentenkamer ook onder de noemer ‘bewoond pand’?

Het opzet van de wetgever is om het begrip ‘bewoond’ ruim te interpreteren. Domiciliëring of permanente bewoning van een pand zijn op zich geen noodzakelijke vereisten om te spreken van een bewoning. Een tweede verblijf of bijvoorbeeld een studentenkamer vallen hier dus ook onder, voor zover ze nog gebruikt worden natuurlijk. Het zullen echter wel de politiediensten zijn die op het moment zelf een feitelijke beoordeling zullen maken van wat zij aantreffen. Zorg er alvast toch voor dat het pand voldoende ingericht is voor bewoning en dat je er ook voldoende verblijft. Vraag ook gerust aan buren, die weten dat je (af en toe) woont in het pand, om een oogje in het zeil te houden. Geef naam van dergelijke buren ook op aan de politie voor het geval die wil verifiëren of het om een bewoond of onbewoond pand gaat.

3. Ik heb een eigendom, die tijdelijk of lang onbewoond is, die gekraakt wordt; wat kan ik doen?  

Tot op heden was het kraken van onbewoonde panden niet strafbaar. Dat verandert nu met de nieuwe Kraakwet. Bij een onbewoond pand heb je twee opties.

Je kan ofwel de procedure instellen via de vrederechter: die zal de uithuiszettig van de krakers bevelen. Hiervoor schakel je best een advocaat in, die spoedig voor jou het nodige doet. Een tweede optie is een klacht neerleggen bij de politie. Kraken wordt een klachtmisdrijf. Dat betekent dat er zonder een klacht van het slachtoffer niet vervolgd wordt. De procureur zal een bevel tot uithuiszetting uitvaardigen, dat na 8 dagen uitvoerbaar wordt. De krakers hebben het recht de vrederechter te laten oordelen over het geval. Het is aan hen om initiatief te nemen. Niet aan jou. Indien het bevel van de procureur definitief geworden is (na 8 dagen), moet je nagaan of de krakers weg zijn. Verblijven ze er nog altijd, bel dan de politie die de krakers zal aanhouden. Wordt er een procedure voor de vrederechter gevoerd, volg die nauwgezet op. De vrederechter zal proberen een verzoening tot stand te brengen en indien er geen oplossing is de termijn bepalen waarbinnen de krakers het pand moeten verlaten.

4. Waarom duurt het nog 8 dagen, alvorens de krakers het onbewoonde pand moeten verlaten? Kan dat niet sneller?

Als wetgever is het altijd nodig om te zoeken naar evenwichten. 8 dagen is het absolute minimum dat we moeten hanteren om te voldoen aan het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens. Dit verdrag schrijf voor dat iedereen het recht heeft tot toegang tot een rechter. Voor bewoonde panden sluiten we dit recht uit voor krakers, omdat de situatie dermate flagrant is dat het ons juridisch mogelijk lijkt af te wijken van het recht op toegang tot een rechter in die zin dat de krakers eerst verwijderd worden en dan pas een eventuele procedure voor de rechter gestart wordt.Voor een onbewoond of leegstaand pand zou dit wellicht niet aanvaard worden door het Grondwettelijk Hof. Om die reden koos de wetgever voor de minimumtermijn van 8 dagen als wachttermijn via de strafrechtelijke weg. Vergeet ook niet dat het in andere steden buiten Gent vaak gaat over kraken die al lang aan de gang zijn, waar de eigenaar vaak zelf liet begaan en/of mensen die uit dakloosheid kraken (bv. omdat de opvang te weinig capaciteit heeft).

5. Zijn er nog andere mogelijkheden om bij een onbewoond pand sneller op te treden?

Naast de nieuwe Kraakwet bestonden er in het verleden al manieren om op te treden tegen krakers. Blijkbaar werden die niet altijd toegepast, maar we zetten ze nog even op een rijtje:

-Het vernielen van afsluitingen en/of sloten is een strafbaar misdrijf waartegen de politie kan optreden. Indien nog visueel vaststelbaar dat dit misdrijf heeft plaatsgevonden, laat de politie dan degelijk onderzoeken wie daar schuldig aan is. Dit kan een mogelijke basis zijn om krakers aan te houden.
-Gebruik van elektriciteit en water, als jij de kosten betaalt, is een misdrijf. Het gaat immers om diefstal, met braak. De politie kan en moet daar tegen optreden. Dit kan ook een basis vormen voor een eventuele aanhouding.
-Gevaar voor de veiligheid en gezondheid kunnen een basis zijn voor de burgemeester om op te treden tegen overlast die door een kraak wordt gegenereerd. 

Dit is een algemene en heel korte samenvatting van de nieuwe wetgeving. Vanzelfsprekend zal nog heel wat afhangen van hoe politie, parket en vredegerechten op het terrein de wet toepassen en interpreteren. Uit de laatste inlichtingen die wij ontvingen van het kabinet van minister van Justitie Koen Geens wordt spoedig een omzendbrief opgesteld naar de parketten over hoe de nieuwe wet in de praktijk moet omgezet worden. Het Gentse parket liet recent ook weten klaar te zijn voor de toepassing van de nieuwe wet. De Gentse politiediensten lieten dit ook weten in een persmededeling. Het effect van de nieuwe Kraakwet zal na verloop van tijd worden geëvalueerd, om het effect op de (voornamelijk Gentse) problematiek na te gaan.

 

Voor de werking van deze website en om uw surfervaring te verbeteren worden cookies gebruikt. Meer info.